Elektrik motorları, pompalar, kompresörler ve trafolar gibi endüktif yükler, çalışmak için aktif güce ek olarak reaktif güç de çeker. Reaktif güç faydalı iş yapmaz ancak şebekede ve tesisatta akımı artırır. Dağıtım şirketleri belirli sınırları aşan reaktif tüketimi ayrıca faturalandırabilir.
Kompanzasyon panosu, kondansatörlerle bu reaktif gücü yerinde karşılayarak güç faktörünü (cos φ) ideal değere yaklaştırır. Sonuçta şebekeden çekilen akım azalır, tesisat daha rahat çalışır ve reaktif bedel riski düşer.
Kompanzasyon panosu nelerden oluşur?
- Reaktif güç kontrol rölesi: tesisin reaktif ihtiyacını ölçer ve kondansatör kademelerini otomatik devreye alır.
- Kondansatörler: reaktif gücü karşılayan kademeli gruplar.
- Kontaktörler ve koruma elemanları: kademelerin güvenle devreye girip çıkması için.
- Reaktör / filtre (gerekirse): tesiste harmonik bozulma varsa kondansatörleri korumak için.
Hangi işletmeler için uygundur?
- Atölye, imalat ve sanayi tesisleri.
- Soğuk hava deposu, kompresör ve pompa kullanan işletmeler.
- Sera, çiftlik ve sulama istasyonları.
- Otel, site ve büyük binaların ortak alan yükleri.
Süreç
- Ölçüm ve analiz: mevcut güç faktörü, yük profili ve faturalar incelenir.
- Boyutlandırma: gerekli kondansatör gücü ve kademe sayısı hesaplanır.
- Pano üretimi ve montaj: uygun kesitli bağlantılarla sisteme entegre edilir.
- Devreye alma: rölenin ayarları yapılır, önce/sonra değerleri karşılaştırılır.
- Bakım: kondansatör ve bağlantıların periyodik kontrolü önerilir.
Bakımın önemi
Kondansatörler ömürleri boyunca ısınma ve gerilim dalgalanmalarından etkilenir. Bağlantı sıkılığı, kondansatör durumu ve röle ayarlarının yılda en az bir kez kontrol edilmesi, panonun etkin çalışmasını sürdürür.
Sık sorulan sorular
Evde kompanzasyon gerekir mi?
Genellikle gerekmez; ceza riski ve fayda daha çok endüktif yükü yüksek işletmelerde ortaya çıkar. Emin olmak için fatura ve yük bilgisine bakarız.
Mevcut panomu kompanzasyona uygun hale getirebilir misiniz?
Evet. Mevcut panoya kademeli bir kompanzasyon bölümü eklenebilir ya da ayrı bir pano kurulabilir; uygun çözüm yer ve yüke göre belirlenir.